Bashi-Bozouk

"Bashi-Bozouk" koleksiyonu, ilhamını Fatih Sultan Mehmet'in ünlü portresinden alır. Tabloda Fatih bir gülü koklarken tasvir edilmiştir; çiçeği tutan elinin başparmağında ise *zihgir* (okçu yüzüğü) adı verilen bir yüzük takılıdır. Savaş sırasında yayın kirişini çekmeyi kolaylaştırmak amacıyla yüzüğün sivri ucu içe doğru bakarken, barış zamanlarında —portrede görüldüğü gibi— uç dışa bakacak şekilde takılabilirdi. Fatih gülü koklarken entelektüel bir ruha ve zarif bir mizaca sahip bir adam olarak görünürken, başparmağındaki *zihgir* aynı zamanda onun savaşçı kimliğini de vurgular. Koleksiyon adını, standart üniformaları veya katı disiplin kuralları olmayan düzensiz Osmanlı askeri birliklerini ifade eden "Bashi-Bazouk" (*başıbozuk*) teriminden alır. "Bashi-Bazouk" ifadesi sözlük anlamı olarak "kuralsızlık ve disiplinsizlik" durumunu çağrıştırsa da, bu birliklerin asıl görevi düşman kuvvetlerini yıpratmak ve keşif faaliyetleri yürütmektir.

Vedat Fırat, bu koleksiyonu oluştururken Bashi-Bazouk birliklerinin etrafındaki kavramsal bağlamı inceler ve o başkaldırı ruhunu bünyesinde barındıran tasarımlar ortaya koyar. Şayet herkes yerleşik disiplinlerin sınırlarının dışına çıkıp —sıradanlığın ve alışılagelmişin ötesine geçerek— o "başıbozuk" ruhunu biraz olsun benimseseydi, dünya çok daha ilginç bir yer haline gelebilirdi.

Bashi-Bozouk Koleksiyonu